Duyuruyu Kapat
Facebook Gözat
Twitter Gözat

Zincir Sıkışması

Konu, 'Vites - Çekiş Sistemi' kısmında Admin tarafından paylaşıldı.

  1. Admin

    Admin Yönetim Kurulu

    Kayıt:
    5 Eylül 2004
    Mesajlar:
    2.035
    Beğeniler:
    3.680
    Seviye:
    Bir çoğumuzun başına gelmemiştir ama başına gelenler de bilir ki bu "illet" bir durumdur "chain suck".. Ve bu konuda bisiklet dünyasında hurafeler dolaşır durur..Bilen bilmeyen atıp tutar..İşte size bir "chain suck" yazısı..(İsteyen kesip saklasın )Bu benim ara ara başıma gelir. ( En son Coliseum Trophy'de bazı dik yokuşları bu yüzden çıkamadım. Benzer durumda bir çok arakadaş (İbo, Bahadır) olduğunu görünce bu yazıyı yazma ihtiyacı doğdu) Özellikle yokuş çıkarken bir de bakarsınız ki zinciriniz ön (ayna) dişlinin alt dişlerine takılmış yukarıya, kadroya doğru çıkmakta, tabi bu durumda da arka vitesiniz de olması gerekenden daha fazla ileri (ve yukarı) doğru gerilmiş duruma geçiyor.. Tabi şanslıysanız zincir son anda dişliyi bırakır veya bunu hemen farkedip pedala abanmayı bırakmaz veya geri çevirmezseniz sonuç tam bir felaket. Kırılmış bir vites, kopmuş veya yamulmuş bir zincir veya bazen de kırılmış, yamulmuş ön dişliler.. Kadroya verilen zarar da yanında hediyesi..

    "Chain Suck" yani "zincir sıkışması" (malesef türkçe çevirisi ingilizcedeki etkiyi vermiyor, "zincir emilmesi" de diyemeyiz herhalde! ) kısaca zincirin ön (ayna) dişlinin alt dişlerinden kurtulamama durumudur. Bu bazen orta dişlide olduğu gibi en çok küçük dişlide (granny- babaanne dişlisi ! :)) oluşur..Ama bu her zaman da oluşmaz.(hurafeleri yaratan durum) Genelde zincirin yük altındayken , çamurlu, ıslak kumlu koşullarda oluşur.Ama bazen çamurun yıkanması bile sorunu çözmez..İşin tuhaf tarafı bu "illet" yeni ekipmanlarda da görülebilir..Sadece MTB 'lerde değil yol bisikletlerinde bile görülebilir..Bu sıkışma 2 türlü olabilir:

    1- tek dişlinin zinciri bırakmaması, 2- Zincirin 2 (ayna) dişli arasına sıkışması (vites değişimi sırasında)..(bu çok ender görülen bir durumdur.Genelde çok düşük kalite , dişli aralıkları standart dışı modellerde görülebilir)

    Tek dişlide sıkışma genelde en küçük ayna dişlide oluşur (bende olduğu gibi).Bunun nedeni yükün (zincir gerilimi) daha dar bir alanda (daha az sayıda dişde) olmasından ve yükün sadece üst veya orta dişlerde değil alt dişlere de aktarılmasındandır. Tabi bu arada yüksek güçlerin aşındırması daha fazladır. Bu yüzden de küçük dişililer daha çabuk aşınır. Tabi bu arada bakımsız, yağsız veya sıkışmış zincir baklası da(frozen link- ingilizcelerini de yazıyorum ki aşina olunsun) veya ucu bükülmüş, çengel olmuş diş de bu duruma yol açabilir..Ama en yaygın neden az aşınmış dişli ve yeni (uzamamış) zincir artı yüksek sürtünme (çamur vs)üstüne de aşırı gerilim (yokuş) kombinasyonları alt dişleri aşırı yükler ve zincir dişliden kurtulamaz. Sonuç: "zincir sıkışması"..

    Yeni dişli- yeni zincir kombinasyonunda zincir ve dişliler birbirine tam uyum sağlar..Zincirin bakla aralıklarıyla dişlinin aralıkları birbirine tam oturur..Bu durumda yük üst ve orta dişlere dağılır ve zincir alt dişlerden rahatlıkla kurtulur.

    Eski dişli-eski zincir kombinasyonunda dişde yük gelen yerler uzayan zincire uyum sağlayarak aşınır. Yük yüzeyleri daha yatık olur.Bu durumda zincir gerilimi sadece üst dişlere biner.Altta ise zaten yatıklaşmış diş duvarları zincirden uzak kalır ve zincir rahatlıkla burdan kurtulur.

    Eski dişli- yeni zincir durumunda bakla aralığı kısa olan yeni zincir, hafif kancalaşmış (ve yatıklaşmış) diş profilinde oyuğun (vadi) tabanına yakın yere oturur.Bu durumda gerilim alt dişlere transfer olur ve zincir halkaları dişlinin duvarına yapışır.Sonuç: Zincir sıkışması..

    Bu arada zincir neden uzar? Zincirin baklarını yuvarlak halkalar birleştirir.Her baklada da bu halkaların içine oturan çıkıntılar vardır.Tümünün içinden de zincir pimi geçer. Pedala bastığımızda yük zincir halkasıyla bakla çıkıntısındadır. Zamanla halkanın içi ve bakla çıkıntısının dışı aşınır.(halkanın iç çapı artar, bakla çıkıntısının et kalınlığı azalır. Bir bakladaki 2 pim aralığı bu ikisinin toplam aşınma aralığı kadar uzaklaşır. Bazen toplamda boy uzaması , 1 zincir boyunda (110-114 baklada) 1 bakla boyuna yaklaşabilir.(5-10mm)

    Yine "illetimize" dönelim. Özellikle aluminyum dişliler aşınırken zincirin abandığı yüzeylerde yük sonucu ezilen yüzeyde dışa doğru çapaklar oluşur. Fakat bu genel inanışın tersine sıkışmanın asıl nedeni değildir çünkü bu çapak bakla içini dolduracak kadar hiçbir zaman büyümez.

    Çamurlu koşullar sıkışmaya yol açar ama her çamur bu durmda eşit değildir . Bazı çamur türleri daha fazla sıkışmaya yol açabilir.Bazen de oldukça yeni dişli-yeni zincir kombinasyonu yokuşta ve çamurlu koşullarda sıkışma yapabilir.Şu veya bu marka zincir daha az sıkışma yapıyor lafı hurafelerden biridir. Ama Shimano dişlilerin daha az sıkışma yaptığı doğrudur.(özellikle 2 dişli arasına zincir girmesi seyrektir)

    Bu "illetten" kurtulmak için neler yapılabilir? En küçük ayna dişlinizi değiştirin. En iyi yol budur.Hatta aluminyum yerine "baba" bir demir veya titanium( paranız yeterse!) dişli takın.(benim orta ve küçük dişlilerim demir.)Tornadan çıkmış (machined) dişliler presten çıkmışlara göre daha iyi sonuç verir.Tabi bunun demir olanını bulmak zordur..Tornadan çıkanlar (CNC vs) genelde aluminyum veya titaniumdur.

    Yamuk, sıkışık , yağsız zincirler de sıkışmaya yol açabilir. Zincirinizi temiz ve yağlı tutun (diyene bakın!!) Bu bakım "sıkışmayı" engellemez ama en azından aşınmayı geciktirir. Zincirinizi çok eskimeden (800-1200 km)uzamadan periyodik olarak değiştirin. Uzayan zincir dişlinizi hızla bozar.Şimdi diyeceksiniz ki madem yeni zincir-eski dişli kombinasyonu sıkışmaya yol açıyor neden yeni zincir takalım.? Tabi bu değişikliğin amacı tüm dişlilerin çabuk eskimesini engellemektir. Ayrıca zinciri iyice uzamışken değiştirmenin bir alemi yoktur. Zaten kaydırır. Bu durumda bırakın hepsi birlikte sonuna kadar aşınsın. Ama sık zincir değiştirmek daha ucuza gelir size..(eğer pahalı crank ve kaset dişliniz varsa tabi)Tabi bir de en pahalı zinciri kullanmanız gerekmez bence..(Üst kategoride bir yarışçıysanız bilemem)

    Dişliyi değiştiremiyorsanız eğeleyin! : Kranklar yere paralelken dişli tarafından baktığınızda en çok aşınan dişler saat 4 ile 7 ve 10 ile 1 konumundadır.(bunun nedenini açıklamak gerekmez sanırım). Küçük, ince dişli sırtı yuvarlak bir eğe ile bu aşınmış dişlere biraz "profil katın".Aman dikkat bu eğeleme işini abartıp dişin yapısını bozmayın..Bazen de dişliyi dörtte bir (veya beşte bir tur ilerletip vidalamak da bir çözüm olabilir. Ama bu özellikle Shimano Hyperdrive dişlilerde vites geçişini çok az etkileyebilir. Ama son karar sizin tabi..

    "Chain Suck" sız, güneşli günler hepinize..

    Gürsel AKAY
     
  2. İrfan KARAMAN

    İrfan KARAMAN It doesn't challenge you, it doesn't change you

    Kayıt:
    27 Nisan 2009
    Mesajlar:
    72
    Beğeniler:
    15
    Şehir:
    Antalya
    Bisiklet:
    Giant
    Seviye:
    paylaşım için teşekkürler
     
  3. Tunafish

    Tunafish Kıdemli Üye

    Kayıt:
    21 Haziran 2011
    Mesajlar:
    308
    Beğeniler:
    342
    Şehir:
    Konya
    Bisiklet:
    Scott
    Seviye:
    Teşekkürler
     
  4. Mustafaaa Yılmaz

    Mustafaaa Yılmaz Üye

    Kayıt:
    6 Ocak 2013
    Mesajlar:
    95
    Beğeniler:
    7
    Şehir:
    izmir
    Bisiklet:
    Bianchi
    Seviye:
    teşekkürler nedenleri hakkında çeşitli bilgi iyi olmuş
     
  5. Tunç Tuncay

    Tunç Tuncay Forum Üyesi

    Kayıt:
    24 Haziran 2007
    Mesajlar:
    696
    Beğeniler:
    956
    Şehir:
    Ankara
    Adı:
    Tunç Tuncay
    Bisiklet:
    Canyon
    Seviye:
    böyle bir durumu engellemk için çok basit bir parça oldukça faydalı oluyor chain drop catcher diye adlandırılan braze on modelelrde ön aktarıcının sbirleme vidasına , kelepçeli modellerde ise kadroya kelepçe ile tutturulan parça mevcuttur.
     
  6. genckanat

    genckanat Yeni Üye

    Kayıt:
    2 Mayıs 2013
    Mesajlar:
    13
    Beğeniler:
    2
    Şehir:
    Ankara
    Bisiklet:
    Mosso
    Seviye:
    Bisikletim daha yeni ve sanırım yanlış vites kombinasyonundan ve vitesteki bir hatadan(tek vites düşürme yerine 3 dişli birden altadı) dolayı zincir ön dişlinin arasına sıkıştı.Kurtarmaya çalışırken de zincir yamuldu.Dişlileri bozmamak adına sanırım zincirin yamuk kısımlarını çıkartmam gerekiyor...
     
  7. Arda Bozlak

    Arda Bozlak Aktif Üye

    Kayıt:
    30 Temmuz 2014
    Mesajlar:
    121
    Beğeniler:
    20
    Şehir:
    istanbul
    Bisiklet:
    Sedona
    Seviye:
    Hocam bende eski dişli-yeni zincir var aynakolu degistirmeden kendim nasil halledebilirim bunu
     
  8. observer

    observer Bisikletkolik

    Kayıt:
    3 Ağustos 2010
    Mesajlar:
    1.456
    Beğeniler:
    384
    Şehir:
    İstanbul
    Bisiklet:
    Salcano
    Seviye:
    pedalın takılı olduğu taraftan pedalı çıkarıp aykanol anahtarla çıkarılıp yapılıyor en kolay.
    ama aynakol anahtarı bulmak biraz zor galiba :D
     
  9. Arda Bozlak

    Arda Bozlak Aktif Üye

    Kayıt:
    30 Temmuz 2014
    Mesajlar:
    121
    Beğeniler:
    20
    Şehir:
    istanbul
    Bisiklet:
    Sedona
    Seviye:
    Bu gün sürerken zincir katlandı ve sonra koptu indim bi baktım ön aktarıcım yamulmuş bu gün aksilikler pesimi bırakmıyor
     
  10. observer

    observer Bisikletkolik

    Kayıt:
    3 Ağustos 2010
    Mesajlar:
    1.456
    Beğeniler:
    384
    Şehir:
    İstanbul
    Bisiklet:
    Salcano
    Seviye:
    evet benimde ön aktarıcı aynı şekilde yamulmuştu.
    yanlış vites ayarı yapılmış ondan sıkışmıs zincir
     
  11. Arda Bozlak

    Arda Bozlak Aktif Üye

    Kayıt:
    30 Temmuz 2014
    Mesajlar:
    121
    Beğeniler:
    20
    Şehir:
    istanbul
    Bisiklet:
    Sedona
    Seviye:
    Aynakolu ve aktarıcıyi degistirecem yapacak bişey yok
     
  12. Salcanoherif

    Salcanoherif Yeni Üye

    Yaş:
    18
    Kayıt:
    20 Kasım 2016
    Mesajlar:
    0
    Beğeniler:
    0
    Şehir:
    Kocaeli
    Adı:
    Can cakar
    Bisiklet:
    Salcano
    Bir fikir verirseniz sevinirim pek bu işlerdende anlamam ama zincirim sıkıştı yı şöyle açıklayayım. Tek seferde 4vites birden düşürünce zincirim attı. Ee tak ozaman dediğinizi duyar gibiyim ancak zincir tekerlekle vites çarkının arasında sıkıştı kaldı mümkün değil gücüm felan yetmiyor. Bisikletçi ye başka bir sebepten dolayı götürmüştüm yıllardır kullanılmıyordu bisiklet ve o andada böyleydi sıkışmış vaziyette o adamında gücü yetmedi çıkarmaya yerinden. Tekerleği söktü yerinden zinciri baştan takmak için. Ben bu sorunun önüne nasıl geçebilirim? Bisikletçi uzak oldugundan bisikleti elimde burdab götürmem çok zor. Tekerlek dönmüyor bildiğiniz. Not: bu dişli ile tekerin arasında yuvarlak plastik bir disk vardı zamanında o kırılmış düşmüş yok şimdi. Onun eksikliğinden dolayıda sıkışıyor olabilir attıgında.