Duyuruyu Kapat
Facebook Gözat
Twitter Gözat

Vites ve dişli hakkında teknik bilgiler

Konu, 'Vites - Çekiş Sistemi' kısmında Admin tarafından paylaşıldı.

  1. Admin

    Admin Yönetim Kurulu

    Kayıt:
    5 Eylül 2004
    Mesajlar:
    2.035
    Beğeniler:
    3.680
    Seviye:
    Dağ bisikletinizde, büyük bir olasılıkla arkada 7, 8 veya 9, önde 3 dişli vardır. 7X3=21 veya 8X3=24 vites demektir. Doğru mu? Hayır, yanlış. Gerçekte (21 vites olduğunu varsayalım), 13 farklı vitesiniz var. Bunlar son yıllarda dağ veya şehir bisikletlerinin çoğalmasıyla kafaları karıştıran rakamlardır. Bunları bilerek, hem bisikletinizi daha iyi tanır, eğer yeni bisiklet alacaksınız da daha çabuk karar verebilirsiniz. 21 yerine, gerçekte 13 vitese sahip olmanızın nedeni iki yönlüdür: Biricisi, bazı kombinasyonlar 1 pedal devrinde aynı mesafeyi kat ettirir. Örnek olarak, benim bisikletimde en düşük vites önde (en küçük) 24 dişli “çark” arkada 30 dişli “çark” (en büyük) vardır. Bu da, 24 / 30=0.8 ve 0.8 X 26=20.8 vites katsayısı verir. Burada 26, dağ bisikletlerindeki teker çapıdır (inch olarak). Vites katsayısı pi sayısı ile çarpıldığı zaman tekerin 1 pedal devrinde kat ettiği mesafeyi buluruz. 20.8 X 3.14=65.3 inch (1 inch=2.54 cm), 65.3 X 2.54=165.9 cm. Eğer zinciri ön, en küçükteyken (24 diş), arkayı da 3. büyük dişliye (20 diş) geçirirsek bu da bize 31.2 vites katsayısı verir. Sonra, önde zinciri ortaya (36 diş), arkada en büyük dişliye (30 diş) geçirirsek, görürüz ki sonuç yine 31.2’dir. Diğer dişlilerde de bu hesabı uyguladığımızda birbirinin aynı veya birbirine çok yakın kombinasyonlar görürüz. Aslında, daha az vitese sahip olmamızın nedeni, zincirin olmaması gereken konumlarından ileri gelmektedir.

    Şimdi zincirinizi ön orta dişlideyken, arkada da orta dişliye geçirin. Sonra bisikletin arkasından zincir hizasına eğilip, zincire bakın. Zincirin dümdüz durduğunu göreceksiniz. Şimdi de, zinciri öndeki en küçüğe aktarın ve tekrar bakın. Zincirin biraz bükülmüş durumda olduğunu fark edeceksiniz. Sonra bu konumda zinciri arkada en küçük dişliye geçirin. Bükülme iyice artar. Bunun tersini yaptığınızda, yani zinciri önde büyük, arkada da en büyük dişliye geçirirseniz bükülme daha da fazla olur. Bu bükülme zincirde, rublede, (arka dişli takımı) ve ayna dişlide (ön dişli takımı) erken aşınmaya, zincirin yük altında kopmasına neden olur. Şunu unutmayın: Zincir önde en küçükteyken, arkada en büyük 3, zincir önde en büyükteyken, arkada en küçük 3, zincir önde ortadayken arkadaki tüm (7) dişlilerde bulunabilir. Fakat ön orta konumdayken arkada zinciri en büyük ve en küçük dişlide uzun süre ve zorlayarak kullanmaktan sakınmalıdır. Böylece “bu kadar vitese ne gerek var ?” diye düşünenlerin kafalarındaki sorulara yanıt vermiş oluyoruz. Gelelim bu vitesleri, hangi koşullarda, nasıl kullanacaksınız.

    Öncelikle unutulmaması gereken bir koşul var: Pedal devrinizi mümkün olduğu kadar, en az 60 devirde tutmanız gerekir. Bu, randımanlı bir sürüş için gerekli olduğu kadar, dizlerde oluşabilecek sakatlıkları büyük ölçüde engeller. Diz ağrılarının nedenlerini soran bisikletçi arkadaşlardan birkaç yüz metre kadar bisikletlerine binip, pedal çevirmelerini istiyorum. Ağrılarının nedeni hemen kendini ele veriyor. Bu arkadaşlar çok alçak devirde çevirdikleri pedallara sanki ezercesine basarlar. Zincirleri de genelde önde en büyük dişlide, arkada da ya en küçükte veya 2. küçükte bulunur. Yani bu arkadaşların ancak oldukça süratli giderken (30-40 km./saat) kullanacakları vites kombinasyonunu 10-15 km. hızla giderken kullanmaları söz konusu. 1 dakikada çevirdikleri pedal sayısı da 25-30’dur. Böylece 3. ya da 4. viteste kalkmaya çalışan otomobil motorunun dişlilerine binen yükün benzeri dizlere biner. Pedallara kuvvetlice basıp, bacaklarda da yük hissedilince, bisikletin daha hızlı gittiği düşünülür. Çabuk yorulup, tükenmek de yanında hediyesidir.

    Aşırı yüklenen her türlü adale fazla oksijen tüketir. Yüklenme de bisikleti düşük pedal devrinde kullanmaktır ve kaçınılması gerekir. Tüm yapacağınız biraz daha fazla pedal çevirmek ve bunu elinizin altındaki vites kollarıyla ayarlamaktır. Zinciri, genelde önde orta dişlide bırakıp arkada çoğunlukla ortalardaki dişlileri kullanabilirsiniz. Bu durum, “genelde” düz ya da eğimli yollar için geçerlidir. Fakat bazı yanıltıcı yayınlarda olduğu gibi “düz yol vitesi”, “yokuş vitesi” gibi tanımlar yanlıştır. Viteslerin konumunu belirleyen birçok faktör vardır; sürat, teker çapı, “çarklardaki” diş sayıları, pedal kollarının uzunluğu (170-175-180 mm.), lastiklerin dış yapısı (yüksek ve seyrek dişli/ sık dişli, dişsiz) yolun yapısı, eğimi, yumuşaklığı (asfalt, çamur, ıslak, toprak, taşlık, kuru), rüzgarın yönü, kuvveti, ayakta pedal basılması ve son olarak da bisikletçinin fizyolojisi. Tüm bu sayılanlar pedal devrinizi doğrudan etkiler. Sizin yapmanız gereken bu koşullara ayak uydurarak viteslerinizi ve pedal devrinizi ayarlamaktır.

    Örnek olarak, dik sayılabilecek bir asfalt yokuşta tırmanırken kullanılan vites kombinasyonunu, düz fakat iri taşlı, yoğun çamurlu veya kumlu yolda da kullanılabilir. Ya da az eğimli bir yolda tırmanırken karşıdan gelen kuvvetli bir rüzgar sizi en düşük vitese geçirmeye zorlayabilir. Görüldüğü gibi her koşula göre viteslerinizi ayarlamanız gerekiyor. Eğer bunlara uyarsanız bisikletinizi verimli bir şekilde kullanmış olursunuz. Bu verimde ancak pedal devrinizi en az 60’ta tutarak elde edilir. Bu koşula uymak bazı durumlarda zor olabilir. Özellikle ayakta yokuş çıkarken pedal devri daha düşük olmak zorundadır. Ayakta pedal çevirmek genelde bir küçük dişliyi kullanmaya olanak verir.

    Dönelim bisikletinizdeki vites kombinasyonlarına. Zinciri “genellikle” ön dişlide bırakıp, değişen koşulları çoğunlukla arka vitesle idare edebilirsiniz. Öndeki en küçük ve en büyük dişlileri, özellikle yeni başlayanların daha iyi anlayabilmesi için bir anlamda “takviye vitesleri” olarak adlandırabiliriz. En küçük dişli, ”ön orta dişli/arka büyük dişli” kombinasyonunun yetmediği durumlarda imdada yetişir. Bu durum, dik bir yokuş ya da yukarıda söz edilen koşullardan biri olabilir. Öndeki büyük dişli de, yine orta dişli/arka küçük dişliler kombinasyonunun yetmediği durumlarda kullanılır. Tabii, bu en yüksek vitese geçebilmeniz için de pedal devrinizin en az 60 olması demektir. Bu da 26 tekerli “dağ bisikletlerinde” hatırı sayılır bir sürattir. (30-40 km/saat).

    Örnek olarak, öndeki en büyük “çark” 48, arkadaki en küçük de 13 dişli olduğunu varsayalım. 48/ 13=3.692, 3.692 X 26=96. Tekerin bir pedal devrinde aldığı yol da 96 X pi(3.14)=301.5 inch ya da 301.5 X 2.54=766 cm.dir,yani 1 saniyede alınan yol. Pedal devrinin de 60 olduğunu kabul edersek bu da hızın 27.5 km/saat olduğunu gösterir. Bu örneği bir de yol bisikleti (27” tekerli) kombinasyonunda görelim: Ön 52, arka 11 olsun. Bu durumda 60 pedal devrindeki sürat 36.6 km/saat olur. Zaten 60 devir yol bisikleti yarışçıları için çok düşüktür. Onlar çoğu zaman 90, hatta bazen 110-120 devirde kullanırlar. (120 devirde aynı kombinasyondaki sürat: 73.2 km/saat). Umarım artık şu vitesler kafanızı karıştırmıyordur.. Bu bilgilerkafanızın bir kenarında dursun ama siz pedal basmaya devam edin.

    Bol pedallı Günler!

    Gürsel AKAY
     
    Cem cm, Peacess, ebaklaci ve 199 kişi daha bunu beğendi.
  2. sonEr´´

    sonEr´´ Onursal Üye

    Kayıt:
    15 Ağustos 2009
    Mesajlar:
    2.333
    Beğeniler:
    1.554
    Şehir:
    İstanbul/Esenler
    Bisiklet:
    Salcano
    Seviye:
    emegınıze sağlık ..
     
  3. Eren AYDIN

    Eren AYDIN Forum Bağımlısı

    Kayıt:
    20 Eylül 2009
    Mesajlar:
    719
    Beğeniler:
    1.359
    Şehir:
    İst/Sultanbeyli-Uydukent--ÇANAKKALE
    Seviye:
    Güzel bir bilgi. Emeğinize Sağlık.
     
  4. Barış Kılınç

    Barış Kılınç Forum Bağımlısı

    Kayıt:
    22 Eylül 2007
    Mesajlar:
    735
    Beğeniler:
    1.208
    Şehir:
    İstanbul
    Seviye:
    Gürsel Akay'ın eline sağlık. ;)
     
  5. Ahmet Bolgi

    Ahmet Bolgi Forum Bağımlısı

    Kayıt:
    4 Ağustos 2009
    Mesajlar:
    645
    Beğeniler:
    813
    Şehir:
    Çayyolu- Yaşamkent/ANKARA
    Seviye:
    aydınlatma için teşekkür ederim. emeğinize sağlık.
     
  6. ifmybuddy

    ifmybuddy Yeni Üye

    Kayıt:
    22 Ekim 2009
    Mesajlar:
    3
    Beğeniler:
    4
    Şehir:
    adapazarı
    Söylediklerinizi ben 1 ay içerisinde tecrübe ettim.Gerçekten doğru bilgiler.Ayrıca bacak kaslarının daha doğru çalışması için sele yüksekliğini doğru ayarlamak gerekiyor.Genelde yeni başlayanlar seleyi olması gerektiğinden aşağıda tutar buda bacağın hareket edeceği açıyı azaltır.Olması gereken yükseklik seleye oturunca pedal en aşığı seviyede iken bacağın dümdüz olması.
    Bilmiyorum ben azıcık bükülmesine izin veriyorum.
    Birde bir kaç kişi bunu nasıl böyle sürüyosun demişti (sele yüksekliğinden).
    Aslında eskiden nasıl sürüyormuşum cahillik işte. :)
     
  7. Kutay Özdemir

    Kutay Özdemir Forum Bağımlısı

    Kayıt:
    26 Temmuz 2007
    Mesajlar:
    630
    Beğeniler:
    506
    Şehir:
    İstanbul, Kadıköy
    Seviye:
    harika bir paylaşım murat bey elinize sağlık :):)
    İyi Pedallamalar...
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  8. halid acar

    halid acar Bisikletkolik

    Kayıt:
    28 Temmuz 2009
    Mesajlar:
    1.235
    Beğeniler:
    630
    Şehir:
    KONYA
    Seviye:
    güzel paylaşım teşekkürler
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY ve seda ak bunu beğendi.
  9. mertkanc

    mertkanc Yeni Üye

    Kayıt:
    16 Temmuz 2007
    Mesajlar:
    22
    Beğeniler:
    2
    Şehir:
    ankara
    Seviye:
    teşekkürler emeğine sağlık
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  10. ali ayhan cıvıl

    ali ayhan cıvıl Kıdemli Üye

    Kayıt:
    13 Kasım 2009
    Mesajlar:
    232
    Beğeniler:
    128
    Şehir:
    antalya - istanbul
    Seviye:
    tecrübeli kardeşlerimizin bilgilerini paylaşarak seviyeyi yükseltme çabalarına canı yürekten teşekkür ediyorum
     
  11. Cihan ÜRÜT

    Cihan ÜRÜT Kıdemli Üye

    Kayıt:
    27 Ekim 2009
    Mesajlar:
    280
    Beğeniler:
    70
    Şehir:
    bursa
    Seviye:
    Paylaşım için çok teşekkürler. Dişli sayıları oranı çevre hesabı vs. ile bulunan sürat hesabı çok ilgimi çekti. Vites sistemimdeki dişlilere bakıp, her vites için ben de hesaplamayı düşünüyorum. Ayrıca ne kadar çok pedal çevirirsek, eğer kendimizi geliştirmeye açıksak bu ayarları yapabileceğimizden eminim. Yine de dişlilerin erken aşınması hakkında verdiğiniz bilgiler için teşekkürler.
    Saygılarımla.
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  12. BULUT ÇELİK

    BULUT ÇELİK Forum Demirbaşı

    Kayıt:
    29 Ağustos 2009
    Mesajlar:
    460
    Beğeniler:
    181
    Şehir:
    istanbul AVCILAR
    Seviye:
    ben genelde ön ortada arka yol durumuna göre hareketli kullanıyorum hız arttığında önü büyük dişliye geçiriyorum fakat bu kullanımda bile bariz yanlışlıklar var bunu anladım bilgilendirdiğiniz için teşekkürler..
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  13. Baran Özkan

    Baran Özkan Forum Demirbaşı

    Kayıt:
    3 Nisan 2010
    Mesajlar:
    411
    Beğeniler:
    161
    Şehir:
    istanbul-büyükçekmece
    Seviye:
    çok güzel bilgi.. ellerinize sağlık:)
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  14. Emre Binme

    Emre Binme Üye

    Kayıt:
    11 Nisan 2010
    Mesajlar:
    78
    Beğeniler:
    45
    Şehir:
    İstanbul
    Seviye:
    Gürsel beyede Murat beyede teşekkür ederim bilgilendime için:)
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  15. SerkanNamazcı

    SerkanNamazcı Onursal Üye

    Kayıt:
    13 Nisan 2010
    Mesajlar:
    1.625
    Beğeniler:
    1.654
    Şehir:
    Giresun/Görele
    Bisiklet:
    Giant
    Seviye:
    Acil yardıma ihtiyacım var.

    --------------------------------------------------------------------------------

    Arkadaşlar ben Salcano ng 650 kullanıcıyım uzun zamandır bisiklet kullanmıyordum ama 1 hafta öncesine kadar NG 650 ile tanışana kadar simdi ben Shimano TZ37 Mega almayı düşünüyorum ama denemeLik bir Ruble aldım rolendide giderken yani pedal cevirmedigim zaman cıt cıt cıt ses geliyor ama orjinalde böyle bir sey yok sesi bile duymuyorsun ??

    Normali nasıl olmali Shimano nun orjinal ürünlerinde böyle bir şey varmi ?
    acil bilgi gerek ..
    Bisiket servisi bana bunun her rublede oldugunu söyledi.. simdi Sessiz giden bir bisikletle nasıl sese alışılır bilmiyorum ilgili ve bilgisi olan arkadaşlardan yardım istiyorum.

    İginiz icin Teşekkürler.
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  16. Carraro Racer

    Carraro Racer Üye

    Kayıt:
    18 Nisan 2010
    Mesajlar:
    76
    Beğeniler:
    49
    Şehir:
    İstanbul
    Bisiklet:
    Giant
    Seviye:
    Detaylı anlatım için çok teşekkür ederim. Önde en büyük dişli ile sürüyordum genel olarak. Yanlış olduğunu erken anlamam çok iyi oldu.

    Tekrar teşekkürler.
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  17. kerem seckin

    kerem seckin Kıdemli Üye

    Kayıt:
    4 Ocak 2010
    Mesajlar:
    336
    Beğeniler:
    272
    Şehir:
    istanbul
    Seviye:
    şurda bir ORTA kelimesi eksik sanırım :)
    "...zinciri genellikle ön ORTA dişlide bırakıp..."

    yazınızı ne kadar dikkatli okumuşuz artık görün :)
    teşekkürler
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  18. ahmetvemert

    ahmetvemert Aktif Üye

    Kayıt:
    23 Temmuz 2008
    Mesajlar:
    178
    Beğeniler:
    126
    Şehir:
    İstanbul
    Seviye:
    hergün bişey öğreniyorum, yanlış yapmadan öğrensek daha fazla fayda sağlıcaz ama kısmet işte :)
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.
  19. Burçak Erbil

    Burçak Erbil Engineer | Framebuilder

    Kayıt:
    30 Eylül 2006
    Mesajlar:
    869
    Beğeniler:
    2.065
    Şehir:
    Istanbul
    Seviye:
    Ufak bir ekleme de ben yapayim..
    Dogru aynakol/ruble secimi ile cok daha efektiv vites oranlarina sahip olmak mumkun. Soyle ki: kendi kullandigim (ve en yaygin kullanilan seceneklerden olan) 22-44 3`lu aynakol ve 11-32 9`lu ruble icin tum vites oranlarini hesapladim; bu kombinasyon icin on vitesin tek degisimi arka vitesi yaklasik 2.5 vites atlatmaya denk geliyor (bu oran degisik vites konumlari icin az cok farklilik gosterse de fazla degismiyor)

    Bu durumda ornegin on vitesi 1 klik buyutup ayni anda arka vitesi 2 klik kucultmek yarim vites buyutmeye denk geliyor. Ve sonucta benim hesabima gore 19 farkli vites orani kullanabiliyorsunuz.
     
  20. iskender şerit

    iskender şerit Forum Bağımlısı

    Yaş:
    33
    Kayıt:
    1 Şubat 2010
    Mesajlar:
    783
    Beğeniler:
    420
    Şehir:
    Kocaeli
    Bisiklet:
    Bianchi
    Seviye:
    22-32-44, 11-32 dişlilerde 18 farklı vites kombinasyonunu kullanmanız mümkün değildir. Ön 22 de iken Arka en çok 4'e kadar. Ortada 32'de iken 3den 7ye kadar yani 5 farklı, 44 de iken 5den 9a kadar oda 5 farklı toplamdada 14 farklı + tolerans olarakda 15 farklı kombinasyonda kullanılır......
     
    Hüseyin Muhammed ATALAY bunu beğendi.