Duyuruyu Kapat
Facebook Gözat
Twitter Gözat

Fiziksel aktivite ve zekayla ilişkisi

Konu, 'Sağlık - Antrenman - Beslenme' kısmında Bahadır Gürel tarafından paylaşıldı.

Etiketler:
  1. Bahadır Gürel

    Bahadır Gürel Onursal Üye

    Yaş:
    48
    Kayıt:
    7 Haziran 2011
    Mesajlar:
    1.864
    Beğeniler:
    6.451
    Şehir:
    Maltepe/İstanbul
    Adı:
    Bahadır Gürel
    Bisiklet:
    Geotech
    Seviye:
    Illiniois Üniversitesi araştırmacıları devlet okullarındaki yöneticilerden, okullarında eğitim gören 8-9 yaşlarındaki çocukların bir zeka deneyine katılmaları için destek istemişler. (1) (2)

    Araştırmacıların bu yaşları tercih nedeni, 8-9 yaşlarındaki çocukların beyinlerindeki yönetim fonksiyonlarının bu dönemde sıçrama yapmasından kaynaklanıyor (yönetim fonksiyonuna örnekler arasında; düşünceleri önceliklendirip sıraya koyabilme yeteneğini, mantıksal çok işlemci yeteneğini, konsantrasyon yönetimi yeteneğini ve dikkat dağıtıcı olaylara karşı dikkati sürdürebilme yeteneğini sayabiliriz).

    Araştırmacıların merak ettiği şey, düzenli egzersizlerin, çocukların yönetimsel fonksiyon kabiliyetini geliştirip geliştirmediğiydi.

    220 çocuk deneye katılmayı kabul etmiş. Bu çocukların tümü üniversiteye götürülerek bir seri teste tabi tutulmuşlar. Testlerin bir bölümü aerobik kondüsyon testleri diğer de yönetimsel fonksiyon testlerinden oluşuyor. Araştırmacılar grubu ikiye bölmüş. 110 kişilik bir grup, her gün okul sonrası fiziksel aktivite için spor salonuna götürülürken, diğer 110 kişilik grup ise başka bir yere götürülerek sadece istedikleri şeyleri yapmaları sağlanmış. Bu sayede, bir spor grubu oluşurken bir de kontrol grubu oluşturulmuş. Spor grubuna nabız ölçer ve pedometre takılarak her gün yaptıkları sporun şiddeti ve süresi ölçülmüş. Bu şekilde 9 ay devam ediliyor. Bazı çocuklar düzenli katılırken bazıları özel nedenlerle spor aktivitelerini aksatmış

    9 ay sonra spor grubundaki öğrenciler önceki hallerine göre fiziksel yönden hem daha fit hem de daha az yağ oranı içeriyor. Deneyin amacının bu olmamasına rağmen.

    Her iki grup tekrar bir araya getirilerek üniversitede testlere tabi tutulmuşlar. Spor yapan grubun yönetimsel fonksiyonlarının belirgin şekilde diğer gruba göre daha iyi geliştiği gözlenmiş (puanları kontrol grubunun puanlarına göre daha yüksek çıkmış). Aslında 9 ay gibi bir sürede kontrol grubu da eskiye göre daha yüksek puanlar almışlar ancak spor grubunun bariz üstünlüğü söz konusu. Özellikle yönetim fonksiyonları açısından dikkat dağıtıcı şeylere karşı daha üstün durumdalar.

    Peki bunun sebebi ne olabilir? Bu konuya daha sonra değineceğim.

    (1) Effects of the FITKids randomized controlled trial on executive control and brain function. - PubMed - NCBI
    (2) http://well.blogs.nytimes.com/2014/10/08/how-exercise-can-boost-the-childs-brain/

    40'lı yaşlara gelen insanların tipik sorunları ortaya çıkmaya başlar; kişilerin adları zor hatırlanır, bazı kelimeler unutulur, arabanın anahtarını nereye koyduğunu hatırlayamaz. Minnesota Üniversitesi'nden David Jacobs "biz araştırmacılar bunu C.R.S. sorunu olarak adlandırırız" diyor. Kısaca bir şeyleri hatırlamakta güçlük çekilir.

    Dr. Jacobs önderliğinde Amerika ve diğer deniz aşırı üniversitelerden katılımla Cardia adında bir çalışma başlatılmış. Cardia, Coronary Artery Risk Development in Young Adults kelimelerinin kısaltması. 1980'lerin ortalarında başlayan bu çalışmayla milyonlarca veri toplanmış. Bu çalışmayla 18-30 yaş arası binlerce kadın ve erkeğin kolesterol seviyesi, kan basıncı ve diğer kritik bilgileri toplanmış. Bu katılımcıların çoğuna koşu bandında yorgun düşene kadar koşu testi uygulanmış. Ölçülen değer olan 10 dakika, fit olmayan ancak orta seviye bir insanı temsil ediyor. (3) (4)

    25 yıl sonra, 43-54 yaş aralığına gelen katılımcılar tekrar çağırılmış ve tekrar aynı koşu bandı testi uygulanmış. Çoğunun yorulana kadar koşu süresi 7 dakika ve altı olmuş. Ancak bazılarının süresi gençlik yıllarına göre artmış ve 10 dakikanın üzerine çıkmış. Ardından bu katılımcılara, hafızalarını ve yönetim fonksiyonlarını ölçen bilişsel testler uygulanmış. Katılımcıların kelimeleri hatırlamaları istenmiş, farklı renklerde olan kelimeleri doğru şekilde okumaları istenmiş (örneğin "yeşil" yazan kelimenin kırmızı renkte olması vb.).

    Sonuçlar hayli ilginç çıkmış. Koşu bandında 10 dakikadan fazla koşanların bilişsel testleri diğerlerinden daha iyi çözdükleri ve daha yüksek puanlar aldıkları gözlenmiş.


    (3) Cardiorespiratory fitness and cognitive function in middle age
    (4) http://well.blogs.nytimes.com/2014/05/07/a-fit-body-at-25-a-fit-brain-at-50/

    Bu tür deneylerde tespit edilmesi en güç olan faktör, kişinin genetik farklılığının ve yetiştiği ortamın spor aktivitesine ve zeka ilişkisine etkisinin ölçülememesidir. Bunu netleştirmek için İngiltere'nin ikiz veritabanından faydalanılan bir araştırma yapılmış. Öyle ya bir ikizin beden, beyin ve düşünme kabiliyeti yaş ilerledikçe diğerinden ayrılıyorsa bunun nedeni genetik olamaz mutlaka yaşam tercihlerine bağlıdır.

    Bu amaçla araştırmacılar ikiz veritabanından 162 ikiz kadını dikkate almışlar. Araştırmacıların önem verdiği şey bacak kasları ve ürettiği kuvvet olmuş. (5) (6)

    10 yıl önce bu ikizlere bilişsel testler uygulanmış. 20 ikizde de beyin taraması yapılmış. 10 yıl sonra da benzer testler yapılmış. Şu gerçek ortaya çıkmış: Bacak kasları diğer ikizden gelişkin olanlar bilişsel yönden de daha iyi puan alıyorlar. Hatta rakamla göstermek gerekirse bilişsel testlerde kuvvetli olan ikiz zayıf olandan %18 daha iyi puan alıyor. En ilginci; kuvvetli olanın beyni zayıf olandan daha büyük ve kafatasında daha az boşluk var.


    (5) http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26551663
    (6) http://well.blogs.nytimes.com/2015/11/18/brawn-and-brains/
     
  2. gıbıç

    gıbıç Aktif Üye

    Yaş:
    17
    Kayıt:
    20 Mart 2016
    Mesajlar:
    108
    Beğeniler:
    58
    Şehir:
    denizli
    Adı:
    göktuğ
    Bisiklet:
    Salcano
    Seviye:
    emeğe saygı, güzel paylaşım
     
    Bahadır Gürel bunu beğendi.
  3. Bahadır Gürel

    Bahadır Gürel Onursal Üye

    Yaş:
    48
    Kayıt:
    7 Haziran 2011
    Mesajlar:
    1.864
    Beğeniler:
    6.451
    Şehir:
    Maltepe/İstanbul
    Adı:
    Bahadır Gürel
    Bisiklet:
    Geotech
    Seviye:
    Araştırmacılar fiziksel aktivitenin beyine nasıl bir katkı yaptığını kesin çözmek için farelerde, maymunlarda ve insanlarda testler yapmışlar. (7) (8)

    Çok özet geçersem: Spor sonrası kaslardan salgılanan Cathepsin B proteini dinlenme sürecinde (özellikle uykuda) kasların yenilenmesi ve güçlenmesi sürecine katkıda bulunuyor. Ancak bu protein kana karıştığından beyine de ulaşıyor. Çok sık olarak spor yapanlarda bu protein aynı oranda beyine ulaştığından beyindeki nöronlar arası (özellikle yönetim fonksiyonları) bağları güçlendirmeyi sağlıyor ve olmayan bağların kurulmasına olanak tanıyor. Yazıda bu deneylerin nasıl uygulandığı detaylı anlatılıyor.


    (7) Running-Induced Systemic Cathepsin B Secretion Is Associated with Memory Function. - PubMed - NCBI
    (8) http://well.blogs.nytimes.com/2016/07/13/can-running-make-you-smarter/
     
  4. Serkan Mıstınoğlu

    Serkan Mıstınoğlu Road Runner

    Kayıt:
    24 Nisan 2010
    Mesajlar:
    2.736
    Beğeniler:
    10.790
    Şehir:
    İstanbul
    Bisiklet:
    Cervélo
    Seviye:
    :eek::eek:
    Ben de diyorum niye not ortlamam yukseldi :D

    Tesekkurler, harika paylasim:harika:
     
  5. Bahadır Gürel

    Bahadır Gürel Onursal Üye

    Yaş:
    48
    Kayıt:
    7 Haziran 2011
    Mesajlar:
    1.864
    Beğeniler:
    6.451
    Şehir:
    Maltepe/İstanbul
    Adı:
    Bahadır Gürel
    Bisiklet:
    Geotech
    Seviye:
    Daha önce okumamış olanlar varsa geçen yıl açtığım bir konu vardı: sporun yaşamı nasıl uzattığıyla ilgili.

    Telomerler ve VO2max ilişkisi
     
    NKurtuldu ve Serkan Mıstınoğlu bunu beğendi.
  6. Tasogare

    Tasogare Bisikletkolik

    Kayıt:
    6 Nisan 2015
    Mesajlar:
    1.000
    Beğeniler:
    1.280
    Şehir:
    İzmir
    Adı:
    Mugen
    Seviye:
    denge faktörü işin içine girdiği zaman olay baya değişiyor yalnız, motosiklet veya bisiklet kullanıcılarında diğer araçlara oranla alzheimera yakalanma olasılığı daha düşük, ayrıca evrimsel süreçte beyni büyüten bi kaç şeyden biride 2 ayak üstüne kalkıp dengemizi geliştirmemizdir.
     
    Savaş Acıboz ve Bahadır Gürel bunu beğendi.
  7. Ömer Murat

    Ömer Murat Onursal Üye

    Kayıt:
    3 Şubat 2016
    Mesajlar:
    2.194
    Beğeniler:
    6.285
    Şehir:
    Antalya - İstanbul
    Seviye:
    @Bahadır Gürel Ellerinize sağlık, yine her zamanki gibi keyifli ve bilgilendirici, bilimsel dayanığı olan bir paylaşım. Afaki kurulan cümlelerden sonra sizin paylaşımlarınız ilaç gibi forumda, varolasınız.
     
  8. Bahadır Gürel

    Bahadır Gürel Onursal Üye

    Yaş:
    48
    Kayıt:
    7 Haziran 2011
    Mesajlar:
    1.864
    Beğeniler:
    6.451
    Şehir:
    Maltepe/İstanbul
    Adı:
    Bahadır Gürel
    Bisiklet:
    Geotech
    Seviye:
    Çevremde spor yapmaya önem vermeyenlere bunlardan bahsediyorum. Dayanak olması için, ileride merak eder de okumak isterlerse diye bir yerlere yazma ihtiyacı duyduğumdan buraya yazmak iyi oluyor :)

    Tabii olay sadece söylemekle olmuyor örnek olmak da gerekiyor. Yıllardır düzenli antrenman yaptığımdan, yıllardır birlikte çalıştığım şirket arkadaşlarımı da yol bisikletine alıştırdım. Şu an şirket takımı bile kurabilir durumdayız :)
     
    N.ÖZKAN ve Ömer Murat bunu beğendi.
  9. ElcaSeJawS

    ElcaSeJawS Forum Bağımlısı

    Yaş:
    30
    Kayıt:
    7 Nisan 2015
    Mesajlar:
    634
    Beğeniler:
    564
    Şehir:
    istanbul
    Adı:
    fatih
    Bisiklet:
    Cannondale
    Seviye:
    Suankı halımızı bıle etkılıyor sportıf falıyetler spor oncesı ve spor sonrası dusunce hafıza ve dayanıklık hersey cok farklı.
     
    Bahadır Gürel bunu beğendi.
  10. Sadettin Z.

    Sadettin Z. Girişim Savaşçısı

    Kayıt:
    5 Haziran 2014
    Mesajlar:
    1.210
    Beğeniler:
    5.078
    Şehir:
    İstanbul
    Bisiklet:
    Cannondale
    Seviye:
    Her biri birbirinden değerli paylaşımlarınızla forumda geçirilen zamanı kıymetli kılıyorsunuz. Elinize, emeğinize sağlık.Geniş vakitte kaynakları da okumak istediğim oldukça enteresan bir araştırma.

    Lakin benim aklımda yine bir soru var. Fiziksel aktivitenin beyin fonksiyonlarını ve bilişsel zekayı artırdığı yapılan testlerde kanıtlanmış. Bu durumda sıradan bir insana göre çok daha üst düzey fiziki aktivite ile uğraşan ve buna çocuk yaşta başlayan futbol oyuncularının en zeki insanlar olması gerekmiyor mu?

    Futboldan pek hazzetmediğim için yakinen takip etmiyorum ama bildiğim oyuncular arasında iki kelimeyi yan yana getirme becerisine sahip olanların sayısı epey az. :)
     
  11. Ömer Murat

    Ömer Murat Onursal Üye

    Kayıt:
    3 Şubat 2016
    Mesajlar:
    2.194
    Beğeniler:
    6.285
    Şehir:
    Antalya - İstanbul
    Seviye:
    @Bahadır Gürel Ömer Üründül gibi olacak ama :), gerçek şu ki spor aktivitelerinin bu kollektif tarafı ve yarattığı sinerji ciddi anlamda sosyo-psikolojik yaşantımızı zaten etkiliyor. Zeka düzeyinde etkilerini ise böyle araştırmalarda görmek oldukça keyifli ve eğlenceli bence.
     
    Bahadır Gürel bunu beğendi.
  12. kuşlar gibi özgür

    kuşlar gibi özgür Bisiklet tutkunu ^^

    Yaş:
    18
    Kayıt:
    27 Ocak 2016
    Mesajlar:
    386
    Beğeniler:
    287
    Şehir:
    Ankara
    Adı:
    Barış
    Bisiklet:
    Sedona
    Seviye:
    Çok faydalı bir yazı, teşekkürler Bahadır Bey :)
     
    Bahadır Gürel bunu beğendi.
  13. Bahadır Gürel

    Bahadır Gürel Onursal Üye

    Yaş:
    48
    Kayıt:
    7 Haziran 2011
    Mesajlar:
    1.864
    Beğeniler:
    6.451
    Şehir:
    Maltepe/İstanbul
    Adı:
    Bahadır Gürel
    Bisiklet:
    Geotech
    Seviye:
    Bu işin üstadı Joe Friel'ın bir benzetmesi var: dünyanın en iyi sprinter adayı belki şu an koca göbeğiyle birasını yudumlarken futbol izliyor olabilir. Yani VO2max'ın en iyi olması onun sprinter olmasına yetmiyor. Zeka da böyle bir şey; doğru şekilde donatılırsa faydası var.
     
    kuşlar gibi özgür ve Sadettin Z. bunu beğendi.
  14. barkamon

    barkamon Yeni Üye

    Yaş:
    19
    Kayıt:
    29 Temmuz 2016
    Mesajlar:
    15
    Beğeniler:
    36
    Şehir:
    Antalya
    Adı:
    Barkın Dincer
    Seviye:
    Bu olaydan acayip haz almıyor musunuz sizde :) Bir insanın iyi yönde değişmesi ve çevresindekilerin buna kayıtsız kalamayıp ister istemez onlarında bu yönde bir şeyleri örnek alarak uygulaması...
    Süper bir yazı olmuş paylaştığınız için teşekkürler.
     
    Bahadır Gürel bunu beğendi.
  15. uguryilmaz144

    uguryilmaz144 Onursal Üye

    Yaş:
    25
    Kayıt:
    1 Nisan 2015
    Mesajlar:
    1.593
    Beğeniler:
    3.657
    Şehir:
    İzmir
    Adı:
    Uğur Yılmaz
    Bisiklet:
    Mosso
    Seviye:
    Demek ki sağlam kafa sağlam vücutta bulunur sözü doğruymuş.
     
    Bahadır Gürel bunu beğendi.