Duyuruyu Kapat
Facebook Gözat
Twitter Gözat

F Ve Q Türkçe Klavyenin Az Bilinen Gerçekleri

Konu, 'Serbest Kürsü' kısmında Murat EVGİN tarafından paylaşıldı.

  1. Murat EVGİN

    Murat EVGİN Bisikletkolik

    Kayıt:
    9 Kasım 2004
    Mesajlar:
    1.015
    Beğeniler:
    1.063
    Şehir:
    İstanbul
    Seviye:
    Q KLAVYENİN ORTAYA ÇIKIŞI
    • Q Klavye pek çok kimsenin sandığı gibi modern klavye standardı değil tüm dünyadaki bilim çevrelerinin kabul ettiği gibi tam bir mühendislik rezaletidir.
    • Ve şöyle ortaya çıkmıştır;
    • Yazı makinesinin mucidi olan Christopher Latham Sholes, 1867'de icat ettiği yazı makinesinin mekanik harf kollarından herhangi ikisi aynı anda kağıda doğru havalandığında sıkışmaya neden olduklarını farkeder.

    • Sholes bu problemin çözümü için, kullanıcının yazım hızını yavaşlatmak üzere harflerin yerlerini alabildiğine karıştırarak en çok kullanılan harfleri elin en zor ulaşabileceği yerlere yerleştirmeyi uygun görür ve Q klavye adını verdiğimiz harf dizilimi ortaya çıkar.

    • Bir söylentiye göre de;
    • İlk üretilen yazı makinesinin adı "Sholes & Glidden Type Writer" olarak geçer. Buradaki "Type Writer" kelimelerini oluşturan harflerin tamamı Q klavyenin en üst sırasında yer almaktadır.
    • Böylece satıcılar, bir kağıda kolayca "Type Writer" yazarak ürünlerinin yeteneğini karşılarındakine gösterme şansı bulmaktadırlar.


    ALTERNATİF ARAYIŞLAR
    • Washington State Üniversitesinden Prof. Dr. August Dvorak, 1932 yılında İngilizce'de çok kullanılan harflerin klavyenin en kolay ulaşılabilir yeri olan orta sırasına toplandığı bir klavye dizilimi önerir.
    • Dvorak'ın araştırmalarına göre, sekreterlerin parmakları gündelik yazı işleri sırasında Q klavyede 16 mil yol alırken Dvorak klavyesinde sadece 1 mil yol almaktadır.

    • Ancak daktilo ustalarının Q klavyeye olan mevcut alışkanlıkları ve piyasanın Q klavye tarafından çoktan istila edilmiş olması nedeniyle ve 40 milyon daktilonun değiştirilme maliyeti ortaya çıkınca Dvorak'ın klavyesi yayılamaz ve kaybolup gider.

    SONUÇ
    • Yani Q klavye 1873'te mühendisliğe aykırılık abidesi olarak tasarımlanmıştı.
    • Daktiloların hızlı yazma nedeniyle sık sık bozulmasına çare olarak geliştirilmişti.
    • Daktilo kullananları olabildiğince ağır yazmaya zorlamak için olmadık hilelere başvurulmuş, en çok kullanılan harfler klavyenin her sırasına dağıtılmış, (sağ elini kullanan insanları zayıf ellerini kullanmak zorunda bırakacak şekilde) harfler solda toplanmıştı.


    F KLAVYENİN ORTAYA ÇIKIŞI
    • F klavyenin babası İhsan Yener 1946'dan itibaren Türk dilinin özelliklerine uygun, standart bir klavye geliştirilmesi için resmi makamlara yazılar yazar ve,
    • 'Bilimsel bir klavye yapın, sizin yaptığınızı kabul edelim' cevabı alır.

    • Bunun üzerine yabancı uzmanların da bulunduğu bir komisyon kurulur.
    • Türkçe'de kullanılmakta olan tüm kelimelerin istatistiği TDK'nın kılavuzundan yararlanarak çıkarılır ve 29.934 kelime içinde hangi harften kaçar adet bulunduğunu tespit ettikten sonra, parmakların fiziksel güçleri ve hareket özelliklerini de esas alarak harfler yerleştirilir.
    • Yaklaşık 30.000 Türkçe sözün ölçü alındığı bir değerlendirmede a harfi 26.323, e harfi 16.308, k harfi 13.542, i harfi 13.384, m harfi 11.263, l harfi 10.496, t harfi 9.669, r harfi 8.698 kez geçmekteydi.
    • Bunlar Türkçe’de en çok kullanılan harflerdir. Bu oran göz önünde bulundurularak söz konusu harfler, F klavyede en uygun yerlere yerleştirilmişti.
    • Ellerin kullanım yüzdesi de hesaplanarak yapılan klavyede sol el yaklaşık yüzde 49, sağ el de yüzde 51 oranında kullanılacak şekilde harfler yerleştirilir.
    • Türkçe'nin fonetik özelliğine uygunluk açısından sesli harfler sol elde toplanır.
    • 20 Ekim 1955'te standart Türkçe klavye olarak kabul edildi.
    • Türkiye'de o zaman 40 bin kadar yazı makinesi vardı.
    • Bu 40 bin yazı makinesi olduğu gibi bırakılır. Amaç Gazi’nin yaptığı gibi geleceği kurtarmaktır.
    • Gümrük kanunlarına 'bundan sonraki ithalat standart Türk klavyesine uygun olacak' diye bir madde konur.“
    • 1974 yılında Türk Standartları Enstitüsü tarafından da F klavye zorunlu standart olarak kabul edildi.

    F KLAVYENİN BAŞARISI
    • 1955'ten itibaren uluslararası daktilografi ve steno yarışmaları başladı.
    • Yarışmacılarımız bu şampiyonalarda 28 defa dünya birincisi oldular.
    • Bu birinciliklerin 14'ünde dünya rekoru kırıldı.
    • Hatta Fransızlar 'Türkler yarışma için özel olarak tertip edilmiş bir klavye kullanıyorlar' diye itiraz ettiler.
    • 6 saat süren tartışmalardan sonra, Fransızlar'a siz de yapın o halde özel bir klavye' denilmiştir.
    • 2003 Dünya Bilgisayar ve Stenografi Şampiyonası’na “F klavye” ile katılan Türk yarışmacıları takım halinde dünya 2’ncisi olmuşlardır.

    PEKİ YA “Q TÜRKÇE” KLAVYE
    • Tüm dünyada bilgisayarın evlere girmeye başlamasıyla Türkiye’de büyük oranda bilgisayar ithal etmeye başladı.
    • Ancak ithal edilen Q klavyeler ya Türkiye’de F klavye düzenine göre tekrar birleştirildi, ya da fabrikadan F klavye standardına göre istendi.
    • Özellikle ikinci yöntem kullanıcıya yüklü bir maliyet demekti. Çünkü fabrikalar dünyadaki tüketime oranla az sayıdaki F klavye talebini özel üretim olarak fiyatlandırıyorlardı.
    • 1990’lı yıllarda yaygınlaşan Dizüstü bilgisayarların klavyelerini F standardına dönüştürme maliyeti ise kullanıcıları caydıracak düzeyde fazlaydı.
    • İşte “Q Türkçe” denilen uyduruk klavye düzeninin ortaya çıkmasına İthalatçı firmaların F klavyeye olan duyarsızlığına kullanıcıların bilinçsizliğinin eklenmesi neden oldu.
    • Böylece hem fabrikalar farklı üretim yapmaktan kurtulmuş hem de Türk kullanıcıları avlanmış oldular.

    F’mi, Q’mu KARŞILAŞTIRMA
    • Türkçe’de en çok kullanılan harfler olan a, e, k, i, m, l, t ve r harfleri F klavyede en uygun yerlere yerleştirilmişti.
    • Q klavyede ise en çok kullanılan harfler tabir caizse klavyenin en ücra köşelerine dağıtılmış durumdadır.
    • Buna karşılık, örneğin Türkçe’de 30.000 sözde sadece 125 defa geçen ve en az kullanılan harf olan j harfi, Q klavyede en uygun yere konulmuştur.
    • F klavyede bu harfin yerinde Türkçe’de en fazla kullanılan ünsüz olan k harfi bulunmaktadır
    • Türkçe’de genel olarak sessiz harfler ve sesli harfler sözcük içinde hemen hemen eşit sayıda bulunduğu için, klavye bu harfleri her iki ele de eşit miktarda dağıtır.
    • Bu iş bölümü sayesinde yorulmak nedir bilmeden saatlerce tıkır tıkır yazı yazılabilir.
    • F klavyeyi 10 parmak yazan bir Türk'le, Q klavyeyi 10 parmak yazan Amerikalılara aynı İngilizce metin veriliyor.
    • Amerikalılar dakikada 32–35 kelime; Türk 72 kelime yazıyor!
    • HP Türkiye Genel Müdürü Şahin Tulga, SAP Teknoloji Günleri 2003'te Amerika'da aldığı eğitim sürecinden bahsederek düşünme eyleminin daima anadilde yapıldığını, bunun yaratıcılık ve özgüveni tetikleyeceğini, Türkçe için özel olarak geliştirilmiş F klavyenin de bu ana çıkış noktası nedeniyle özellikle kullanılması gerektiğini savunmuştur.


    SONUÇ
    • Verimlilik açısından bir İngiliz için Q klavye ne kadar kötüyse bir Türk için Q Türkçe klavye ondan daha da beterdir.
    • Ve zamanında tüm dünyada gıpta ile bakılan F klavye, uluslararası başarısına rağmen, halkımızın bilinçlendirilmemesi nedeniyle bugün gençler arasında çağdışı bir klavye standardı olarak biliniyor.
    • Türk dilinin özelliklerine göre on parmakla-bakmadan klâvye kullanma yöntemi için çok verimli bir Standart Türk Klâvyesi 1955 yılından beri resmen varolduğu halde,
    • İngilizce dahil hiçbir dil için uygun olmayan ve 130 yıl önce on parmak yönteminin bilinmediği bir dönemde belirlenen ve Türkçe'deki binlerce sözcüğün yazılmasını zorlaştıran Q klâvyeyi modern bir klavye standardı zanneden,
    • Ve bu uyduruk klavyeye eklenen, Türkçe'ye has 7 harfin, en kullanışsız yerlere bilinçsizce yerleştirilmesiyle oluşturulmuş klâvyeyi de Q Türkçe standardı olarak kabullenen kullanıcıların bu hususta bilinçsiz oluşları,
    • Türkçe yazım konusunda verimliliği en az 10/1 oranında düşürmektedir.

    ÇÖZÜM VAR MI?
    • Şu anda tüm dünyada milyonlarca bilgisayar kullanıcısı Q klavye kullanıyor.
    • İngilizce konuşan ülkelerde dahi verimliliği büyük oranda düşürdüğü kesin olarak kanıtlanmış olan ve bilim çevrelerinde eleştirilen Q klavye standardını değiştirmek maalesef imkansız görünüyor.
    • Bu kadar yaygınlık kazanmış bir Dünya standardını değiştirmek hiçbir firmanın ve uluslararası kuruluşun göze alamayacağı bir maliyete ve piyasa pazar payı riskine denk düşüyor.
    • Üstelik artık klavye kullanımı yakın zamanda tarihe karışacak gibi görünüyor.

    GELECEK
    • Artık 21.Yüzyılın iletişim sistemi ses tanıma ve el yazısı tanıma teknolojisi üzerine geliştiriliyor.
    • Microsoft’un önümüzdeki yıllarda piyasaya çıkacak işletim sistemlerinde bu teknolojileri etkin şekilde kullanmaya başlayacağı biliniyor.
    • Yani klavye savaşları artık her geçen gün anlamını yitiriyor.
    • Klavye öyle hemen ortadan kalkmayacak, belki dinazor olarak tabir edilen 1,44MB disket sürücüler gibi uzun yıllar masaüstümüzde yerini koruyacak.
    • Ama artık F klavye konusundaki başarısızlıktan ders alarak yeni teknolojiler için yatırım yapmak gerekiyor.


    NE YAPMALIYIZ
    • Bu teknolojiler henüz yaygın kullanıma sahip olmasada teknoloji şirketlerinin uzun zamandır en çok ARGE yatırımı yaptıkları konular olduğu biliniyor.
    • Ve artık önümüzdeki 5 yıl içerisinde bilgisayarlarımızı sesli komutlarla idare edebileceğiz ve mektuplarımızı dijital kağıtlara el yazısı ile yazmaya başlayacağız.
    • Dünyanın dijital bir küreye dönüşmeye başladığı 21.yüzyılda en başta TDK olmak üzere Türkiye’deki üniversiteler ve TÜBİTAK gibi kuruluşlar hiç vakit kaybetmeden başta ses tanıma ve el yazısı tanıma gibi teknolojilere Türkçe’nin de entegre edilmesi için yatırım ve çalışmalara başlamalı Türkçe’yi yurt dışındaki geliştirme labaratuvarlarının eline bırakmamalıdır.
    • Microsoft Türkiye gibi önemli uluslararası bağlantıları olan kuruluşlar ve ithalatçı firmalar yeni teknoloji yazılım ve donanımlarda Türkçe’nin nasıl destekleneceği ile ilgili ortak bir çalışma grubu oluşturarak öneriden ziyade geliştirme aşamasında aktif rol oynayarak teknoloji ve insan gücü desteği sunmalıdır.
    • Bizler de;
    • Artık çok geç olsa da F klavyeye çağdışı bir nesneymiş gibi bakmaktan kurtulup, gurur duyulacak bir başarı olduğunu bilmekle işe başlayabiliriz.
    • Ve;
    • Bir 10 yıl sonra evimize aldığımız bilgisayarla iletişim kurmak için İngilizce kullanmaya mecbur kalmamak için,
    • Şimdiki çocuklarımızın Türkçe’nin yok sayıldığı bir teknoloji ile yetişmesine göz yummamak için,
    • Kısaca bilgisayar dediğimiz akıllı veri işleme sistemlerinin artık otomobilden beyaz eşyaya her alanda yoğun olarak kullanılacağı yakın gelecekte,
    • Yeni tanışacağımız teknolojilerde ve kullandığımız tüm programlarda Türkçe desteği konusunda ısrarlı ve yön verici tavır takınmalıyız..

    Kaynak : İnt.
     
  2. Burak Meşe

    Burak Meşe Forum Demirbaşı

    Kayıt:
    19 Ocak 2007
    Mesajlar:
    597
    Beğeniler:
    281
    Şehir:
    İdealtepe-İstanbul
    Seviye:
    Yazdıklarınızı okuyunca gerçekten çok şaşırdım :eek: F klavyenin amacını ve hikayesini bilmeden, ön yargılı bakıyormuşum :( Şu an ki piyasada kaliteli bir F klavye bulmak çok zor olacaktır. Değişim için artık gerçekten çok geç :(
     
  3. Tugfox

    Tugfox Bisikletkolik

    Kayıt:
    14 Mart 2006
    Mesajlar:
    1.096
    Beğeniler:
    1.278
    Şehir:
    Goztepe/Istanbul
    Seviye:
    Birsuru bilmedigim sey ogrendim.. Faydali bir paylasim olmus, tesekkurler :)
     
  4. Ozge Deniz

    Ozge Deniz Bisikletkolik

    Kayıt:
    11 Kasım 2006
    Mesajlar:
    1.002
    Beğeniler:
    342
    Şehir:
    Izmir
    Seviye:
    hım.ne çok bilmedigimiz şey var.ögrenmenin yaşı yok:D .teşekkürler paylaşım için...
     
  5. HaliliOzturk

    HaliliOzturk Onursal Üye

    Kayıt:
    3 Temmuz 2005
    Mesajlar:
    7.283
    Beğeniler:
    9.860
    Seviye:
    Nedenini bilmiyorum ancak klavyelere karşı özel bir ilgi ve yeteneğim var sanırım :)
    Staj yaparken bir dönem mecburen F klavyenin başına oturmuş, 3. günde gayet akıcı ve düzgün yazmaya başlamıştım. Belki de F klavyenin dilimize olan bu uygunluğundan kaynaklanıyordu...
    Teşekkürler Murat Abi
     
  6. Bulunmaz

    Bulunmaz Bisikletkolik

    Kayıt:
    2 Kasım 2006
    Mesajlar:
    1.053
    Beğeniler:
    799
    Şehir:
    Ankara-Isparta
    Bisiklet:
    Salcano
    Seviye:
    vay anasına sayın seyirciler:eek: çok çok çok teşekkürler:in:
     
  7. bedo

    bedo Bisikletkolik

    Kayıt:
    11 Ekim 2006
    Mesajlar:
    1.248
    Beğeniler:
    368
    Şehir:
    istanbul-yeşilköy alan: trial ve street
    Seviye:
    bilmediğimiz şeyleri bizle paylaştığınız için teşekkürler:)
     
  8. cazz

    cazz Kıdemli Üye

    Kayıt:
    13 Nisan 2006
    Mesajlar:
    357
    Beğeniler:
    120
    Seviye:
    üzerine düşüldüğünde çok kısa sürede öğreniliyor. bende kısa sürede öğrenlerdenim. herkese tavsiye ediyorum.
     
  9. Gunesak

    Gunesak Aktif Üye

    Kayıt:
    5 Aralık 2005
    Mesajlar:
    117
    Beğeniler:
    224
    Şehir:
    Ankara
    Seviye:
    Son derece güzel bir yazı. Bizimle paylaştığınız için teşekkürler. Meslek hayatıma basın sektöründe başladığım ve bu ortamlarda hep F klavye kullanılmasından dolayı bilgisayarla tanıştığım ilk günlerden beri F klavye kullanıyorum. Rahatlığını anlatamam. 10 parmak kullanması da çok kısa bir sürede öğreniliyor. F klavyeye geçersem karşıma çıkan Q klavyelerde bocalar mıyım diye düşünüyorsanız da korkmayın. F klavyedeki bilimsel harf yerleştirmesi sayesinde klavyeye bakmadan yazmayı da kısa bir sürede öğreniyorsunuz. Herhangi bir Q klavyeyle karşılaşırsanız onu basit bir işlemle F klavye haline getirip klavyeye bakmadan rahatlıkla yazabilirsiniz.
    İşim gereği her gün oldukça fazla miktarda yazı yazdığım işyeri bilgisayarımda şu anda takılı bulunan klavye Q olmasına rağmen F konfigürasyonuyla kullanıyorum ve hiçbir sorunla karşılaşmıyorum. İngilizce metin yazarken de zorlanmıyorum. Size de tavsiye ederim.
     
  10. Hakan Yazman

    Hakan Yazman Onursal Üye

    Kayıt:
    31 Ekim 2004
    Mesajlar:
    4.039
    Beğeniler:
    5.678
    Şehir:
    Alanya/İstanbul
    Seviye:
    Evet ben de duymuştum Q klavyenin yazım hızını yavaşlatmak için olduğunu ve F klavyenin çok daha hızlı olduğunu, ayrıntılı bilgi için teşekkürler Murat...
     
  11. abdullahabdullah

    abdullahabdullah Forum Bağımlısı

    Yaş:
    34
    Kayıt:
    28 Mart 2007
    Mesajlar:
    645
    Beğeniler:
    699
    Şehir:
    GÖKÇEADA
    Adı:
    Abdullah YEŞİLTAŞ
    Bisiklet:
    Trek
    Seviye:
    f klavyeyi taksimde atatürk kitaplığında referans bölümünde saniyede 1 harfe basma hızma ile kullanmıştım. tam bir kabustu sonradan elim alışmıştı.

    benim önerim ise şu: portatif klavye düzenlemek. her harfi istediğimiz yere raptiye takar gibi koyabilmeliyiz. en kötüsü f klavye sırasına göre q klavye karakterleri üzerine etiket yapıştırmak.

    f klavyeyi yaygınlaştırmak tamamen tüketicinin elinde ama sesi çıkmıyor yada duyulmuyor. eskiden türkçe kullanım klavuzu olmazdı şimdi ürünün içine koymayanlara ceza var. ve de avuç içi klavyeli cihazlarda da q klavye var maalesef. bunun içindir ki f klavyeyi yaygınlaştırmak istiyorsak teknolojik yenilikler yapmalıyız, teknolojiyi üretebilmeliyiz. pazarlama ve satış stratejisi bu tamamen. f klavyeye genelde gazeteciler sahip çıktılar ama pek de bir sonuç yok. global hayat olunca felaket de global oluyor. zincirleme devam ediyor.
     
  12. sevgili

    sevgili Üye

    Kayıt:
    21 Aralık 2004
    Mesajlar:
    71
    Beğeniler:
    31
    Şehir:
    istanbul
    Seviye:
    Faydalı bir paylaşım teşekkürler Murat..
     
  13. bora_jb

    bora_jb Forum Demirbaşı

    Kayıt:
    6 Ocak 2007
    Mesajlar:
    469
    Beğeniler:
    105
    Şehir:
    izmir
    Seviye:
    superdı hıc dusunmememıstım bu konuyu:D
     
  14. Laxeri

    Laxeri Kıdemli Üye

    Kayıt:
    1 Şubat 2007
    Mesajlar:
    204
    Beğeniler:
    293
    Şehir:
    Maltepe-İstanbul
    Seviye:
    askerde f klavyeyi ilk gördüğümde şaşırmıştım bu ne dedim ama elime 15 sayfalık metni verince 4-5 saatte anca çözdüm ve daha sonra kurdu oldum tabi.bence kullanması çok zevkli keşke herkes kullanabilse
    paylaşım için saol:in:
     
    Hasan Hakan Koç bunu beğendi.
  15. murattaner

    murattaner Aktif Üye

    Kayıt:
    14 Eylül 2004
    Mesajlar:
    128
    Beğeniler:
    86
    Şehir:
    İçerenköy/Ataşehir
    Bisiklet:
    Trek
    Seviye:
    1989'da aldığım ve hala unutamadığım ilk bilgisayarım AMIGA "F" klavyeli idi.Dolayısıyla ilk tecrübemi F'de yaşamıştım.Daha sonradan Q'ya geçince bocalamıştım.Şimdi F deseniz Baki kalan bu kubbede hoş bir seda derim.Yine F'lenmek için biraz eFelenmek gerekiyor sanırım.Ne diyeyim kahrolsun Globalizasyon :boese157: