Duyuruyu Kapat
Facebook Gözat
Twitter Gözat

bağlaç olan "-de/da" ve "-ki"leri ayrı yazmama sorunu

Konu, 'Serbest Kürsü' kısmında ns06 tarafından paylaşıldı.

  1. ns06

    ns06 Üye

    Kayıt:
    24 Temmuz 2008
    Mesajlar:
    64
    Beğeniler:
    40
    Şehir:
    ankara
    Seviye:
    lise yıllarında öss'ye çalıştığım zamanlardan kalma bir hastalıktır bu anlatım bozukluklarını saplantı haline getirmek. tamam, belki ben çok hassasımdır bu tarz yazım-imla yanlışlarında ancak, bir dili kullanmak sadece kelimeleri düzgün bir sıraya göre yazmak değildir.

    örneğin eski yunan kalıntılarında kelimeler arasında boşluk göremezsiniz. noktalama işaretleri yoktur. bu yüzden anlaşılmaları uzmanlar tarafından bile zordur. burda ima etmek istediğim şu. yazı dili noktalama işaretleri ve yazım-imla kurallarının uygulanmasını gerektirir.

    ben aslında bir sözlük yazarı/yöneticisiyim. ve yönetici olduğum sözlüklerde bir çok girdiyi "forum tarzı girdi" gerekçesiyle patlatmışımdır. zira sözlük yazarı olmak demek bir takım kurallara uymak demektir ve yazım-imla kuralları da bunların başında gelir. forum ile sözlük birbirinden farklı formata sahip oluşumlardır. bir sözlükte girdiniz tanım içermek zorundayken bir forumda ruh halinize bağlı olarak istediğiniz şeyleri yazabilir, gülücükler falan kullanabilirsiniz. ama yine de bu türkçe'yi kurallarına uygun kullanmayabilmek anlamına gelmez.

    " allah allah deyipte geçti genç osman vah vah" ya da " ben bu yaklaşımı beğenmedim, mehmet abide ordaydı o kadar saçmaydıki oda beğenmedi" gibi cümleler görmek sinirlerimi hoplatıyor. lütfen güzel türkçe'mize sahip çıkalım.

    teşekkür ederim.
     
  2. HaliliOzturk

    HaliliOzturk Onursal Üye

    Kayıt:
    3 Temmuz 2005
    Mesajlar:
    7.283
    Beğeniler:
    9.860
    Seviye:
    Merhaba ns06,

    güzel bir konuya deginmissin. Bizim de uyarilarimiz oldu gecmis zamanda bu konuyla ilgili. Hatta su anda yaptirima gidiyoruz. Her ne kadar cok ince elemesek de acik bir sekilde yazim kurallarinin katledildigi mesajlari eksi yönde puanliyoruz. Bir kac defa eksi puanin ardindan eger bir degisim yoksa, "forum düzenini bozmaktan" uzaklastirma cezasi uyguluyoruz.

    Acikcasi bir kac basit kural, en nihayetinde ilkokulda ögretiliyor! Herkes uysa forum gercekten cok daha güzel bir hal alacak. Cünkü anlasilirlik artacak. Bir hatirlasak arada klavyemizde noktalama isaretlerinin de oldugunu, bir hatirlasak "oda ve o da" arasinda fark oldugunu, hatta "Buda"nin budizm felsefesini kuran sahsiyet oldugunu...

    Ama ne yazik ki acelemiz var, hepimiz kalp cerrahiyiz, az sonra da operasyonumuz var ve o nedenle bir mesaji hemen yazip kacmak zorundayiz. Noktaymis, virgülmüs, kücük büyük harfmis, "de"ymis "ki"ymis, boslukmus bitisikmis... Bunlara ayiracak vaktimiz yok ki bana göre sözlük, forum vb ortamlarda kendine ve baskasina olan saygindan gelir yazdigin yaziya dikkat etmek. Yani kimimizin saygiya vakti yok...
     
    baranakdağ, asortik, naz34 ve 5 kişi daha bunu beğendi.
  3. Deniz

    Deniz Üyeliği iptal edildi.

    Kayıt:
    18 Nisan 2007
    Mesajlar:
    2.354
    Beğeniler:
    3.721
    Şehir:
    Fahrettin Altay, İzmir
    Bisiklet:
    Cannondale
    Seviye:
    Kesinlikle sana katılıyorum arkadaşım. Benim de senin gibi bu konuda takıntım var. Ben de senin gibi gördüğüm anlatım bozukluklarından ve yazım hatalarından çok rahatsız oluyorum. Hatta burada da tartışmıştık bu konuyu: http://www.bisikletforum.com/showthread.php?t=37999&page=3
    Ama ne yazık ki sen de buna benzer bir hata yapıyorsun. Senin de yazında hiç büyük harf kullanmaman beni rahatsız etti, söylemeden geçemedim...
     
  4. HaliliOzturk

    HaliliOzturk Onursal Üye

    Kayıt:
    3 Temmuz 2005
    Mesajlar:
    7.283
    Beğeniler:
    9.860
    Seviye:
    Ben de fark ettim, fakat EskiSözlük veya ITUSözlük gibi platformlar (neden bilmiyorum) büyük harf kullanimina izin vermiyorlar. Sanirim oradan gelen bir aliskanlik olsa gerek. Kötü ama bir aliskanlik.
     
    ns06 bunu beğendi.
  5. Deniz

    Deniz Üyeliği iptal edildi.

    Kayıt:
    18 Nisan 2007
    Mesajlar:
    2.354
    Beğeniler:
    3.721
    Şehir:
    Fahrettin Altay, İzmir
    Bisiklet:
    Cannondale
    Seviye:
    Büyük ihtimalle dediğin gibidir Halil. Yoksa böyle bir uyarıyı yapan birinin, hatta bu kadar düzgün Türkçe kullanan birinin bu kadar basit bir hata yapması çok tuhaf olurdu.
     
  6. ns06

    ns06 Üye

    Kayıt:
    24 Temmuz 2008
    Mesajlar:
    64
    Beğeniler:
    40
    Şehir:
    ankara
    Seviye:
    Merhabalar ve teşekkürler hakkımda yaptığınız yorumlar için.

    Büyük harf kullanmamamdaki asıl sebep tahmin ettiğiniz üzere sözlük yazarı olmam. Oralarda girdinizi büyük harfler kullanarak da yazsanız " gönder" butonuna bastığınızda hepsi tekrardan küçük harfe dönüşür. O yüzden bir vakit sonra insanda alışkanlık oluyor hep küçük harf kullanmak. Msn Messenger'da da hep küçük harf kullanıyorum ve kullanılıyor. Ama dikkat etmeye çalışacam tabii ki.
     
    HaliliOzturk bunu beğendi.
  7. Serkan Çoban

    Serkan Çoban Forum Bağımlısı

    Yaş:
    30
    Kayıt:
    7 Temmuz 2008
    Mesajlar:
    731
    Beğeniler:
    1.097
    Şehir:
    Çanakkale/Yenice
    Bisiklet:
    Sedona
    Seviye:
    Gerçekten önemli bir konuya değinmişsiniz; teşekkür ediyorum.

    Forumda arkadaşların yaptığı paylaşımları okurken bazen öyle "yazılar" görüyorum ki gözlerimi tırmalıyor! Gerçekten yazım-imla kurallarına çok az özen gösteriliyor.

    Bazı arkadaşlar "Bu denli üzerinde duracak kadar önemli mi?" diyebilirler fakat unutmayalım ki bir toplumu yok etmenin başlıca ve en etkili yolu o toplumun dilini yok etmektir. :in:

    [​IMG]

    :in:
     
    asortik, ns06 ve Deniz bunu beğendi.
  8. Ali Menemen

    Ali Menemen Onursal Üye

    Kayıt:
    20 Ağustos 2008
    Mesajlar:
    2.959
    Beğeniler:
    2.997
    Bisiklet:
    Sedona
    Seviye:
    ns06 bunu beğendi.
  9. Anıl Kuşaksız

    Anıl Kuşaksız Forum Bağımlısı

    Kayıt:
    24 Haziran 2008
    Mesajlar:
    837
    Beğeniler:
    576
    Şehir:
    İstanbul-Küçükyalı
    Seviye:
    Ali Menemen ve ns06 bunu beğendi.
  10. Onur Kula

    Onur Kula Bisikletkolik

    Yaş:
    33
    Kayıt:
    23 Eylül 2006
    Mesajlar:
    1.008
    Beğeniler:
    905
    Şehir:
    Ankara
    Adı:
    Onur Kula
    Bisiklet:
    Cannondale
    Seviye:

    Sevgili Ns06 arkadaşım. Öncelikle güzel bir konuya değinmişsin teşekkür ederiz; ama bir sözlük yazarı/yöneticisiyim diyecek kadar iddialı birinin de Türkçe'mizi daha doğru kullanması gerekmez mi?

    Büyük harfleri geçtim.(Geçemiyorum aslında da...) İlk cümlenizdeki devriklik; koyulması gereken yerlerde, virgül, iki nokta üst üste, noktalı virgül kullanmamanız, "burda", "kullanmayabilmek"...vb.

    Aslında, bu ve bunlar gibi birçok yanlışı bizler de çokça yapıyoruz; fakat insanları Türkçe'mize sahip çıkılması konusunda uyaran, yazısında da imla kuralları ve noktalama işaretlerine forum gibi ortamlarda da uyulması gerektiğini söyleyen bir Sözlük Yöneticisi'nin, söyledikleriyle yaptıklarının tutarlı olması gerekmez mi?
     
    ns06 bunu beğendi.
  11. ns06

    ns06 Üye

    Kayıt:
    24 Temmuz 2008
    Mesajlar:
    64
    Beğeniler:
    40
    Şehir:
    ankara
    Seviye:
    Haklısınız. Eğer " Sözlük yazarı/ yöneticisi" olduğumu burda belirtmemin sebebini " Kendini üstün görme" olarak algıladıysanız bu noktada yanılıyorsunuz. Amacım sözlük ile forumun birbirinden farklı oluşumlar olduğunu vurgulamaktı.

    "...yazısında da imla kuralları ve noktalama işaretlerine forum gibi ortamlarda da uyulması gerektiğini söyleyen bir Sözlük Yöneticisi'nin önce kendi yazılarıyla söylediklerinin tutarlı olması gerekmez mi?"

    Bu konuda da haklısınız. Ben de mükemmel değilim sonuçta... O girdiye başlarken herhangi bir sosyal mesaj verme amacı gütmüyordum. " de/da, ki" gibi bağlaçların yanlış kullanılmasından yakınacaktım. Ancak konu bu yönde gelişti. Ben de bu yönde yazdım. Eğer en başta böyle bir amacım olsaydı, illa ki özenerek yazardım. Büyük-küçük harf kullanımına dikkat etmememin sebebi de yazıyı fazla bir özen göstererek yazmadığımın bir kanıtıdır.

    Dediğim gibi... Eğer sizde " Sözlük yöneticisiyim diye hava atıyor." gibi bir izlenim bırakmışsam özür dilerim. Ama amacınız üzüm yemek değil, bağcıyı dövmekse bu tarz sürtüşmelerden pek hazzetmediğimi şimdiden söyleyeyim.

    Saygılar...
     
    Onur Kula bunu beğendi.
  12. HaliliOzturk

    HaliliOzturk Onursal Üye

    Kayıt:
    3 Temmuz 2005
    Mesajlar:
    7.283
    Beğeniler:
    9.860
    Seviye:
    Onur'a da hak veriyorum, ama gelin görün ki keske herkes ns06 kadar hata yapsa yazarken...
     
    Onur Kula ve ns06 bunu beğendi.
  13. asortik

    asortik Aktif Üye

    Kayıt:
    28 Mart 2008
    Mesajlar:
    116
    Beğeniler:
    155
    Şehir:
    Kocaeli
    Seviye:
    Bam telime bastınız. :)

    Neden bilmiyorum kelimelerin kullanımı konusunda küçüklüğümden beri takıntılıyımdır. Elbette ki ekler konusundaki takıntımı aştım. Kızacaksınız, “Bunu takıntı olarak mı görüyorsun?” diyeceksiniz, “Bunu aşmakta ne demek?” diyenleriniz olacaktır. Lakin günümüzde Türkçenin nasıl kullanıldığını düşündükçe, eklerin kullanımı en hafif kabahat sayılır.

    Mesela sadece sessiz harflerden oluşan, bazı kelimeleri de bitişik yazan bir mesaj gönderirseniz bilin ki okumam. Hiç noktalama işareti kullanmadıysanız, onu da okumam.

    Bazıları da tam Türkçe katliamı, “slmsss”, “ayşh bugün brbat hssdiyrm”, “neyapıyasan”, “geliyhorum, nasılhss yaneh”… Örnekleri uzatılabilir. Anlamıyorum, hem sesli harfleri kullanma, hem de sessiz harflerin yanına “ilginçh!” ikinci bir sessiz harf ekle… :)

    Bunun yanında bir büyük harf, bir küçük harf şeklinde yazanlar deyim yerindeyse beni delirtiyor. Önemli bir konu olsa dahi, kişi ne kadar bilgili olursa olsun, o şekilde yazdığı anda gözümde bitmiştir.

    Her şeyi bir kenara bırakalım, kesinlikle bu tür yazım şekilleri okunaklı değil. Konu ne kadar ilgimi çekerse çeksin, ne kadar gerekli olursa olsun. Ben o yazılanları okuyamıyorum, okumaya bile uğraşmıyorum. Çünkü gerçekten midemi bulandırıyor (Şaka değil!), tiksiniyorum, geriliyorum, sinir katsayım artıyor.

    Bu şekilde yazan, konuşması da buna yakın olan kişilerle muhataplığım pek uzun sürmeyecektir. Sevgilimse ayrılmaya hazır olsun. Çünkü inanılmaz itici geliyor. Bu yüzden kavga çıkardım mı? Evet, çıkardım. Ayrıldım mı? Evet, ayrıldım. Başkalarına karşı, zorda olsa tolerans gösterebiliyorum. Ama benimle birlikte olan kişi bunu yapamaz.

    Peki, ben hiç mi hata yapmıyorum. Elbette ki sütten çıkmış ak kaşık değilim. Ama asla üstte saydıklarımı yapmam. En fazla harf hatası yaparım, noktalama hatası yaparım, devrik cümleler kurarım. Ama yaptığım bu hataların tek sebebi o an yazarken bakmıyor olmam, başka şeylerle de ilgileniyor olmamdır, ya da hızlıca cevap verip çıkmam gerekiyordur ki hatalarımı göremeyebilirim. Ama asla abartı yanlışlar yaptığımı göremezsiniz.

    Diğer bir takıntım; maalesef okuduklarımda hata bulduğumda içimden de olsa düzeltirim ve bunu sürekli yaparım. Mesela bu konuyu okurken kaç yanlış bulduğumu ve düzelttiğimi tahmin edemezsiniz. Hem okurum, hem “Oradaki –ki ayrı olacaktı, şurada şu harfte olması gerekiyordu, burada virgül olması lazım.” gibi eş zamanlı düzeltmeler yaparım. Eğer bu hatalar sınavda karşıma çıkarsa, mutlaka düzeltirim, gözümden kaçmaz. :D

    Arkadaşlar bilmelisiniz ki buradaki yazım şekliniz sizin vitrininizdir. Ben buradaki yazdığınız yazının şekline göre kafamda kim olduğunuzu az çok belirliyorum. Ama iyi, ama kötü...
     
    Deniz ve Taner Yavuz bunu beğendi.
  14. Haşim Okyay

    Haşim Okyay Onursal Üye

    Kayıt:
    17 Ocak 2008
    Mesajlar:
    5.246
    Beğeniler:
    4.692
    Şehir:
    İstanbul
    Seviye:
    Türkçe'nin doğru kullanımı konusunda, eskiye nazaran şu an daha iyi durumdayız gözlemlediğim kadarıyla. Yapılan uyarılar, konu ile alakalı defalarca açılan başlıklar, yaptırımlar vs. ler sonucunda yok denilebilecek kadar azaldı sanıyorum.

    Bizim yakındığımız nokta, " -de, -da, -ki, " eklerinden ziyade, Türkçe'yi Türkçe'likten çıkartan mesajların yazılması idi.

    " ş yerine $ kullanılması, ç yerine ch yazılması vb. gibi. "

    Misal ;

    bU ak$am biSikLetLerimizLen cHıkAcAkmIyIz arKada$Lar ¿


    Ne bu? Ne kadar iğrenç görünüyor değil mi? Güzel dilimizi yerle bir etmekten başka bir şey değil bu.

    Sizlerden ricamız, bu uyarıları sadece bizden beklemeyin arkadaşlar. Ne olduğu belirsiz bu tarz bir yazı ile yazılan mesajlara itimat etmeyin, cevap vermeyin, kaale almayın. Özel mesaj yolu ile uyarın veya yöneticilere bildirin. Biz de gereğini yapalım. ;)

    Cümleten iyi forumlar.
     
  15. HaliliOzturk

    HaliliOzturk Onursal Üye

    Kayıt:
    3 Temmuz 2005
    Mesajlar:
    7.283
    Beğeniler:
    9.860
    Seviye:
    Devrik cümleler konusuna katilmiyorum. Dilimizde devrik cümle kurmak, ardi ardina yapilmadigi sürece hata olarak görülmemeli.

    Imza: Cok devrik cümle kuran bir insan :)
     
    Deniz bunu beğendi.
  16. mulanbu

    mulanbu Yeni Üye

    Kayıt:
    11 Aralık 2006
    Mesajlar:
    26
    Beğeniler:
    36
    Şehir:
    istanbul
    Seviye:
    sertel bunu beğendi.